Dyskopatia informacje podstawowe

2
3212

Dyskopatia podstawowe informacje

Co powinieneś wiedzieć o dyskopatii

Słowa kluczowe: dyskopatia, dysk, krążek międzykręgowy, dehydratacja, pierścień włóknisty, jądro miażdżyste.

Z artykułu dowiesz się:

  1. Co to jest dyskopatia
  2. Jakie są przyczyny dyskopatii
  3. Gdzie lokalizują się zmiany dyskopatyczne
  4. Po czym rozpoznać dyskopatię
  5. Do jakiego specjalisty udać się po pomoc
  6. Jakie możemy wykonać badania obrazowe

Co to jest dyskopatia

Termin dyskopatia powstał z połączenia dwóch słów – dysk – krążek międzykręgowy oraz patia – choroba, schorzenie, nie prawidłowość.

Dyskopatia oznacza chorobę krążka międzykręgowego

Przyczyny dyskopatii

Przyczyna metaboliczna

Pierwotną przyczyną dyskopatii są zaburzenie w odżywianiu krążków międzykręgowych. Struktury te nie posiadają naczyń krwionośnych i dystrybucja substancji odżywczych oraz metabolitów komórkowych w ich obrębie odbywa się na drodze dyfuzji do i z sąsiadujących naczyń krwionośnych. Dyfuzja jest procesem chemicznym obejmującym makroskopowe ilości materii. Prowadzi do wyrównania stężenia (lub temperatury) każdej z dyfundujących substancji w układzie.

Podstawową przyczyną rozwoju zmian dyskopatycznych jest brak zaopatrzenia krążków międzykręgowych w naczynia krwionośne i związane z tym trudności w doprowadzaniu i odprowadzaniu substancji odżywczych oraz metabolitów przemiany materii.

Komórki pierścienia włóknistego i jądra miażdżystego są podatne na deficyt tlenu. Przy nie dostatecznej jego ilości w układzie komórkowym wzrasta współczynnik kwasowości (pH) i zostaje zaburzony proces podziału komórkowego (mitoza), w dalszej kolejności dochodzi do martwicy następnie do włóknienia komórek pierścienia.

Przyczyna biomechaniczna

Proces dostarczania niezbędnych substancji odżywczych i dystrybucji metabolitów komórkowych do i z krążka międzykręgowego może być ograniczony przez nie właściwe nawyki ruchowe takie jak:

  • deficyt ruchu;
  • przewaga jednej komponenty ruchowej;
  • nie właściwe wzorce ruchowe;
  • nadmierne obciążenie osiowe kręgosłupa.

Nie właściwe proporcje biomechaniczne – wzorce ruchowe, skala obciążania osiowego kręgosłupa – powodują patologiczne przemieszczanie jądra miażdżystego w jednym kierunku oraz nadmierne rozciąganie ścian pierścienia włóknistego. Zbyt długo utrzymująca się nierównowaga biomechaniczna doprowadza do stopniowego niszczenia struktury pierścienia włóknistego i zaburzenia równowagi dynamicznej jądra miażdżystego. Konsekwencją tego procesu może być przepuklina krążka międzykręgowego.

Czynnik genetyczny

U części populacji podłożem sprzyjającym rozwojowi zmian dyskopatycznych są uwarunkowania genetyczne. Badania z ostatnich lat wykazały obecność genów kodujących białka strukturalne krążka międzykręgowego, których mutacje mogą przyśpieszyć jego degenerację.

Lokalizacja zmian dyskopatycznych

Odcinek lędźwiowy kręgosłupa

Do dyskopatii najczęściej dochodzi w dolnej części kręgosłupa lędźwiowego pomiędzy trzecim kręgiem lędźwiowym L3 i pierwszym kręgiem krzyżowym S1. W radiologii segmenty te są określane L3-L4, L4-L5, L5-S1

Odcinek szyjny kręgosłupa

Krążki międzykręgowe w organizmie ludzkim pojawiają się dopiero pomiędzy drugim i trzecim kręgiem szyjnym – C2 – C3. Wyżej położone segmenty kręgosłupa szyjnego nie posiadają krążków międzykręgowych. Szyja z uwagi na swoje właściwości biomechaniczne narażona jest na zmiany dyskopatyczne we wszystkich segmentach, w których występują krążki międzykręgowe.

Odcinek piersiowy

W odcinku piersiowym kręgosłupa (Th) zmiany dyskopatyczne nie rozwijają się tak rozlegle jak w części szyjnej i lędźwiowej z uwagi na mały zakres ruchu i mocną stabilizację tej części kręgosłupa przez klatkę piersiową.

Kto choruje na dyskopatię

Dyskopatia jest nierozerwalnie związana z procesem starzenia. Zmiany dyskopatyczne są nieuchronne i dotykają każdego człowieka. Jednakże u części populacji degeneracja w obrębie krążków międzykręgowych przybiera postać patologii bólowej. Ma to miejsce zazwyczaj u tzw. młodych dorosłych pomiędzy 25 – 45 rokiem życia na tle przepukliny jądra miażdżystego – będącej efektem zmian dyskopatycznych. U ludzi starszych po 60 roku życia dyskopatia rzadziej przechodzi w przepuklinę i związane z nią dolegliwości bólowe z uwagi na duży poziom odwodnienia krążka międzykręgowego – dehydratacji. Dolegliwości bólowe kręgosłupa i pleców u osób po 60 roku życia częściej występują na tle artropatii i mają podłoże w układzie stawowo-mięśniowo-więzadłowym.

Rozpoznanie

Zaawansowane postacie dyskopatii objawiają się przede wszystkim bólem. Objawom bólowym mogą towarzyszyć parestezje czuciowe, miejscowe niedowłady oraz zaburzenia biomechaniczne.

Gdzie występuje ból

Kręgosłup i plecy

Ból zwykle zlokalizowany jest w o obrębie kręgosłupa w okolicach uszkodzonego krążka międzykręgowego. Zatem może wystąpić w każdym odcinku, w którym znajdują się krążki międzykręgowe od C2 – C3 do L5 – S1.

Kończyny górne i dolne

Często w przebiegu dyskopatii ból pojawia się dystalnie od kręgosłupa – w kończynach górnych lub dolnych.

W przebiegu dyskopatii ból nie zawsze jest wynikiem przepukliny krążka międzykręgowego. W początkowym okresie zmian degeneracyjnych dolegliwości bólowe mogą być przenoszone ze stawów międzywyrostkowych, mieśni i więzadeł.

Objawy neurologiczne

Nasilonym zmianom dyskopatycznym mogą towarzyszyć objawy neurologiczne występujące wzdłuż nerwów wychodzących z uciśniętych przez wypuklinę korzeni nerwowych.

Zespół objawów neurologicznych w przebiegu dyskopatii określany jest mianem rwy: kulszowej, barkowej, ramiennej, udowej.

Najczęściej występującymi objawami neurologicznymi będą:

  • parestezje czuciowe – mrowienie, drętwienie, pieczenie itp.
  • osłabienie czucia powierzchownego skóry – czucie dotyku, temperatury, bólu;
  • spadek siły mięśniowej;
  • zaburzenia czynności zwieraczy i kontroli czynności fizjologicznych – nietrzymanie moczu i stolca;

Zaburzenia biomechaniczne

Ostry atak dyskopatii w przebiegu przepukliny krążka międzykręgowego często wywołuje boczne przesunięcie miednicy względem tułowia. Człowiek zgina się do przodu i może dodatkowo uginać jedną nogę w kolanie i biodrze – wrażenie krótszej nogi. Zaburzona zostaje zarówno postawa statyczna jak i wzorzec chodu.

 Do jakiego specjalisty udać się po pomoc

Lekarz pierwszego kontaktu – rodzinny

Ze statystyk wynika, że w Polsce specjalistami pierwszego wyboru w przypadku dolegliwości bólowych są lekarze rodzinni. Zatem wskazane jest udanie się do tego specjalisty po pomoc. Lekarz pierwszego kontaktu jest powszechnie dostępny – bez kolejki – i ma podstawową wiedzę do rozpoznania schorzenia oraz przepisania leków pierwszego rzutu.

Od lekarza rodzinnego warto rozpocząć konsultację medyczną w przypadku podejrzenia u siebie zespołu dyskopatycznego.

Ortopeda/neurochirurg

Statystycznie są to w Polsce specjaliści drugiego wyboru – po lekarzu rodzinnym. Wizyta u nich jest uzasadniona w chwili wystąpienie skorelowanych z bólem objawów określanych jako czerwone flagi – red flags

Czerwone flagi są to objawy przy wystąpieniu których należy niezwłocznie udać się do lekarza specjalisty ortopedy lub neurochiruga.

Fizjoterapeuta

W większości dolegliwości bólowych o podłożu dyskopatycznym fizjoterapeuta powinien być specjalistą pierwszego lub drugiego –  po lekarzu rodzinnym – wyboru. U fizjoterapeuty otrzymamy realną pomoc w zakresie eliminacji negatywnych wzorców ruchowych oraz zalecenia do efektywnej kompleksowej terapii schorzenia.

Specjalistami pierwszego wyboru w przebiegu dolegliwości bólowych kręgosłupa i pleców mogą być lekarz rodzinny oraz fizjoterapeuta.

Czytaj więcej o wyborze specjalisty w przebiegu dyskopatii

Badania obrazowe

Najbardziej rzetelnym badaniem za pomocą, którego możemy określić zmiany dyskopatyczne jest rezonans magnetyczny MRI. Inne badania RTG (rentgen) lub tomografia komputerowa (CT) mają mniejszą wartość diagnostyczną.

Badania obrazowe poza właściwym rozpoznaniem skali zmian dyskopatycznych służą również do zróżnicowania zmian w postaci guzów, tętniaków, naczyniaków etc.

Kiedy wykonać badania obrazowe

Skierowanie na badania obrazowe zawsze wystawia lekarz. Na pierwszym etapie leczenia lekarz rodzinny może zalecić wykonanie RTG. Badania rezonansem magnetycznym lub tomografią komputerową są zlecane zazwyczaj przez neurochirurga lub ortopedę w bardziej zaawansowanych stadiach dyskopatii w celu zweryfikowania rokowań terapii lub w procesie planowania operacji.

 

 

 

2 KOMENTARZE

  1. Dzień dobry, zupełnie nie wiem jak w tym momencie sobie pomóc.. Dwa lata temu po incydencie dźwignięcia zakupów miałam ostry ból w plecach, leczenie było chaotyczne – środki przeciwbólowe, potem po kilku miesiącach fizjoterapia, kosztowna ale bez wyraźnej poprawy. Kolejny etap to wizyty u chiropraktyka i ostry ból w lewej nodze z zaburzeniami czucia.. To wszytko był w Irlandii. W lipcu 2016 już w Polsce wizyta u osteopaty, neurologa, rezonans – wyniki: L5 przepuklina 10 mm. Konsultacje u 2 neurochirurgów: 1. pilne skierowanie na zbieg (płatny kilka tyś), 2. zdecydowane odradzanie zabiegu, zalecane spacery. Rozpoczęłam znów fizjoterapię, nie czułam pozytywnych skutków, natomiast spacery pomagały i na tym się skupiłam. Od tej pory bez większych zmian, tzn. raz jest lepiej raz gorzej, nigdy ok 🙁
    Co teraz zrobić żeby sobie na prawdę pomóc i czy to jest w ogóle możliwe wyleczenie??

    • Witam,
      Przy tak długich dolegliwościach bólowych – utrzymujących się pomimo prowadzonej terapii zachowawczej – często zaleca się przeprowadzenie operacji.
      Do ważnych kwestii w zakresie ostatecznej decyzji należy obecność lub brak objawów neurologicznych (drętwienie, mrowienie, osłabienie sily mięśniowej, zaburzenie czucia, brak kontroli nad czynnościami fizjologicznymi). Oczywiście każdorazowo ostateczną decyzję podejmuje lekarz – i tu też warto zasięgnąć opinii 2 niezależnych neurochirurgów specjalizujących się w terapii kręgosłupa.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here