Leczenie ciepłem co powinieneś wiedzieć

1
2981

Leczenie ciepłem

Co trzeba wiedzieć o działaniu czynnika cieplnego na organizm człowieka

Ciepłolecznictwo co to jest?

Ciepłolecznictwo/leczenie ciepłem należy do najstarszych znanych człowiekowi form terapeutycznych. Polega na dostarczaniu do organizmu energii cieplnej za pomocą przewodzenia lub przenoszenia.

W jaki sposób ciepło wpływa na organizm

Wpływ czynnika cieplnego na organizm ludzki zależy od kilku czynników:

  • natężenia ciepła – czyli różnicy pomiędzy temperaturą bodźca cieplnego a temperaturą organizmu;
  • możliwości termoregulacyjnych ustroju;
  • czasu działania czynnika cieplnego;
  • zmian natężenia działającego czynnika cieplnego w czasie;
  • powierzchni ciała na jaką dany czynnik działa;
  • właściwości fizycznych czynnika działającego bezpośrednio na skórę – jego przewodnictwo, temperatura oraz pojemność cieplna, która wpływa na długość przekazywania/utrzymywania temperatury.

Odczyn cieplny czyli sposób w jaki ciepło wpływa na ustrój może mieć działanie miejscowe – w miejscu jego przyłożenia i ogólne – na cały ustrój.

Czynniki cieplne ogólno-ustrojowe i ich oddziaływania na organizm

Czynniki cieplne działające na organizm człowieka mają w głównej mierze wpływ na naczynia krwionośne – wywołując reakcję naczynioruchową, która przebiega zgodnie z prawem Dastre-Morata:

„bodźce termiczne (ciepło lub zimno), działając na duże powierzchnie skóry, powodują przeciwne do naczyń skóry zachowanie się dużych naczyń klatki piersiowej i jamy brzusznej. Naczynia nerek, śledziony i mózgu wykazują odczyn taki sam, jak naczynia skóry”.

Zatem rozszerzeniu naczyń krwionośnych skóry będzie towarzyszyło zwężenie naczyń narządów wewnętrznych jamy brzusznej i klatki piersiowej poza: nerkami, śledzioną i mózgiem.

Czynniki cieplne miejscowe i ich oddziaływanie na organizm

Miejscowe działanie ciepła powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych i limfatycznych w miejscu oddziaływania czynnika cieplnego. Odczyn cieplny powstaje w wyniku miejscowego podwyższenia temperatury tkanek i spowodowanego w ten sposób zwiększonego przepływu krwi.

Wpływ ciepła na układ krążenia

Pod wpływem bodźców cieplnych ulega obniżeniu napięcie ścian naczyń krwionośnych, dochodzi do rozszerzenia się naczyń krwionośnych obwodowych i zwiększenia szybkości przepływu krwi w strefie ciała, na którą działa bodziec cieplny.

Wpływ ciepła na czynności nerek

Działanie na organizm ciepła ogólno-ustrojowego może spowodować zmniejszenie wydzielania moczy – zwłaszcza przy silnym poceniu. Przegrzanie samych nerek doprowadza do ich przekrwienia i może zwiększyć czynność wydzielniczą.

Wpływ ciepła na układ oddechowy

Przegrzanie organizmu zwiększa wentylację płuc poprzez proporcjonalny do stanu przegrzania wzrost ilości oddechów. Przyśpieszony oddech przyczynia się do odwadniania organizmu.

Wpływ ciepła na system mięśniowy

Ciepło obniża napięcie mięśni szkieletowych i gładkich.

Metody i techniki aplikacji czynników cieplnych

Ciepło miejscowe

  • termofor
  • poduszka elektryczna
  • hot pack
  • maści i żele rozgrzewające
  • okłady borowinowe
  • parafango
  • okłady parafinowe

Zobacz jak zakładać cieplny opatrunek miejscowy na przykładzie hot-packa

Ciepło ogólnoustrojowe

  • sauna
  • kąpiele słoneczne
  • kąpiele termalne
  • gorąca kąpiel

Kiedy stosować leczenie ciepłem

Choroby układu ruchu

  1. przykurcze mięśniowo – stawowe;
  2. bóle mięśni;
  3. podwyższone napięcie mięśniowe;
  4. stany po stłuczeniu i urazach tkanek miękkich – nie wcześniej niż w czwartym lub piątym dniu po urazie i tylko po ustąpieniu stanu zapalnego;
  5. stany po urazach więzadeł i torebek stawowych – nie wcześniej jak 2 do 3 tygodni po wystąpieniu urazu.

Schorzenia układu nerwowego

  1. Nerwobóle;
  2. zapalenia nerwów obwodowych – po wystąpieniu okresu ostrego;
  3. rwa kulszowa, barkowa, udowa;
  4. porażenie nerwu twarzowego;
  5. rdzeniowe porażenia kurczowe.

Schorzenia układu oddechowego

  1. przewlekłe zapalenie zatok;
  2. nieżyt gardła i krtani;
  3. ostre i przewlekłe nieżyty oskrzeli;
  4. zapalenie ucha środkowego.

Choroby układu krążenia

  1. choroba Raynauda.

Zaburzenia przemiany materii

  1. otyłość;
  2. dna moczanowa.

Choroby układu moczowego

  1. zapalenie pęcherza moczowego i dróg moczowych;
  2. kamica dróg moczowych – przebiegająca bez powikłań.

Choroby układu pokarmowego

  1. nieżyt żołądka;
  2. przewlekłe zapalenie jelit;
  3. stany kurczowe jelita grubego;
  4. przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych;
  5. kamica pęcherzyka żółciowego – nie powikłana.

Wymieniłem wszystkie znany mi możliwości zastosowania ciepła. Jednakże z uwagi na charakter blogu nie będę rozwijał wskazań nie związanych z terapią dolegliwości kręgosłupa i pleców. Możliwe, że wielu z was znajdzie tutaj swojej schorzenia współtowarzyszące i będziecie chcieli skorzystać z ciepłolecznictwa w łagodzeniu ich objawów. W takiej sytuacji zalecam skonsultowanie się z lekarzem rodzinnym i bardziej szczegółowe omówienie kwestii.

Przeciwskazania do stosowania ciepła

Z uwagi na silną reakcję naczynioruchową istnieje grupa schorzeń przy, których należy zachować szczególną ostrożność stosując zabiegi ciepłolecznicze zwłaszcza w zakresie ciepła ogólnoustrojowego.

Przeciwskazania bezwzględne do stosowania zabiegów cieplnych ogólnoustrojowych

  • niewydolność krążenia;
  • zmiany degeneracyjne mięśnia sercowego ze współistniejącą dusznicą bolesną;
  • do 6 miesięcy po przebytym zawale serca;
  • choroby serca przebiegające ze wzrostem oporu płucnego: serce płucne, wada zastawki dwudzielnej;
  • stenokardia;
  • choroba nadciśnieniowa 3 – stopnia (powyżej 200/100 mmHg)
  • kamica nerkowa;
  • padaczka;
  • zaburzenia psychiczne;
  • choroby nowotworowe;
  • czynna gruźlica;
  • robaczyce;
  • choroby weneryczne.

 Przeciwskazania do stosowania zabiegów cieplnych miejscowych

  • miejscowe stany zapalne;
  • miejscowe rany, owrzodzenia, wykwity skórne itp.
  • miejscowe obrzęki i zaburzenia przepływu limfatycznego;
  • w miejscu kontuzji/urazu tkanek miękkich do 2-3 tygodni od urazu;
  • miejscowe zaburzenia czucia temperatury;
  • świerzb;
  • choroby skóry nie konsultowane z dermatologiem.

1 KOMENTARZ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here